GIẢI ÁP ĐĨA ĐỆM BẰNG LASER QUA DA

0

GIẢI ÁP ĐĨA ĐỆM BẰNG LASER QUA DA
(Percutaneous Laser Disc Decompression, PLDD)

Đau thắt lưng mạn là một trong các bệnh chủ yếu gây suy nhược cơ thể kéo dài làm mất thời gian, tiền của và chất lượng cuộc sống. Laser được dùng trong nhiều lãnh vực khác nhau trong y học với các lợi ích độc đáo. Trong điều trị bệnh đĩa đệm thắt lưng, phương pháp đốt bằng laser có nhiều lợi ích. Đốt đĩa đệm bằng laser là một thủ thuật ít xâm lấn, chi phí thấp, không có các hội chứng đau sau mổ, và ngày càng được dùng nhiều nơi trên thế giới(1).

PDD1

Hình 1. Xếp loại thoát vị đĩa đệm(1). A: Giải phẫu học đĩa đệm bình thường cho thấy nucleus pulposus (NP) và annular margin (AM). B: Hình ảnh đĩa đệm nhô ra, với NA xuyên qua không đều qua các sợi annular nhưng vẫn còn ở bên trong AM. C: Extrusion đĩa đệm với NP ra ngoài AM. D: Một mảnh đĩa đệm rời hẳn ra. 

LỊCH SỬ

 Năm 1986, Ascher và Choy lần đầu tiên dùng PLDD trên một công nhân di cư người Thổ Nhĩ Kỳ. Năm 1991, Cục quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cấp phép cho kỹ thuật PLDD. Đến nay, PLDD đã được áp dụng khắp thế giới và được thực hiện thường qui ở tất cả các nước Tây Âu, Mỹ, châu Phi, Trung Quốc, Nhật, Indonesia, Hàn Quốc… Việt Nam lần đầu tiên thực hiện kỹ thuật này vào nam 1999 tại Trung tâm Vật lý Y Sinh học TP. Hồ Chí Minh(2,3).

 Nguyên lý PLDD dựa trên khái niệm hệ thuỷ lực kín của đĩa đệm. Hệ thống này gồm nhân nhầy, là một chất keo có hàm lượng nước cao, được bao bọc bởi bao xơ cứng, không đàn hồi. Đối với một hệ như vậy, chỉ một sự tăng nhẹ thể tích nước cũng làm cho áp suất nội đĩa tăng lên rất nhiều. Ngược lại, một sự giảm nhẹ hàm lượng nước cũng kéo theo sự sụt giảm áp suất lớn. 

 Mục tiêu của PLDD là làm bốc hơi một phần nhỏ NP của đĩa liên đốt sống, qua đó giảm thể tích và áp lực bên trong đĩa đệm bị bệnh. Một lượng mô nhỏ được đốt ở trung tâm hoặc phần nhân của đĩa. Việc hốc trung tâm được tạo ra bởi laser sẽ giúp phần nhân nhô ra vào trở lại đĩa(1)

PLDD 2

Hình 2. A: Tiến hành can thiệp(2). 1. Nhân nhầy; 2. Bao xơ; 3 Rễ thần kinh; 4. Thoát vị đĩa đệm gây chèn ép lên rễ thần kinh; 5. Dây quang dẫn phóng năng lượng laser làm bay hơi nhân nhầy

PLDD3

Hình 3. B: Sau can thiệp(2), một phần nhân nhầy bị bốc bay và rễ thần kinh được giải phóng khỏi chèn ép.

Chỉ định:
Kỹ thuật xâm lấn tối thiểu có thể được thực hiện ở các BN có nhu cầu can thiệp phẫu thuật thoát vị đĩa đệm với cơn đau vì bệnh rễ thần kinh các BN có một đĩa đệm nhô ra còn gắn với đĩa đệm gốc, các BN này thường được điều trị khá thành công cho dù thoát vị phức tạp(1).

Các chống chỉ định của phương pháp này:
Chít hẹp ống sống, lỗ liên hợp nặng do gai xương, dày dây chằng vàng, xơ dính sau phẫu thuật cắt bản sống, mở lỗ liên hợp v.v. Đĩa đệm mất nước nặng, có bọt khí trong nhân nhầy. Xẹp đĩa đệm nặng. Bệnh nhân tâm thần hoặc tâm lý không ổn định. Thoát vị có mảnh rời. Lao, ung thư cột sống (tiên phát hoặc thứ phát). U cột sống. Trượt cột sống độ II trở lên ở vị trí thoát vị. Gãy cột sống, nứt, lún đốt sống ở vị trí thoát vị.

Phương pháp giải áp thoát vị đĩa đệm bằng laser với hướng dẫn huỳnh quang của C-arm là điều trị an toàn và kinh tế đối với các đĩa liên đốt bị thoát vị và ngày càng được dùng rộng rãi trong những năm vừa qua. Đây là phương pháp xâm lấn tối thiểu, được thực hiện cho BN ngoại trú, không cần gây mê, không để lại sẹo, không làm tuỷ sống mất ổn định, giảm thời gian phục hồi, được ưa thích và không gây khó khăn cho mổ mở khi cần.

Phó giáo sư Tiến sĩ Bác sĩ Trần công Duyệt là một trong những người đầu tiên đả đem kỹ thuật này vào ứng dụng điều trị cho các bệnh nhân Việt Nam từ năm 1999. Đến nay Giáo sư đã mổ cho hàng ngàn bệnh nhân bằng kỹ thuật này. Nay Giáo sư đến hỗ trợ cho bệnh viện Nhật Tân thực hiện kỹ thuật này cho các bệnh nhân ở khu vực này. Ngày 22/11/2014, Giáo sư Duyệt sẽ đến thực hiện các ca mỗ đầu tiên tại bệnh viện Nhật Tân. 

Comments are closed.